Uprawa sadu

Osiadanie roli

Słyszałem, że w jednej ze szkół ogrodniczych na Śląsku
podają uczniom, jako miarę osiadania roli — 6% głębokości dołka.
Moje doświadczenia, wykonane w ogrodach przy ulicy ,
każą mi mówić, że jest to miara zbyt mała, gdyż 12%
a nawet 15% zdaje się być dopiero miarą właściwą. Ma się rozumieć,
że osiadanie to zależy od wielu czynników, pomiędzy
którymi na miejsce pierwsze zazwyczaj bywa wysuwany rodzaj
gleby, przy czym powszechnie twierdzą praktycy, że im rola
lżejsza tern osiada łatwiej i prędzej. Moje obserwacje i w tym
kierunku każą mi być trochę odmiennego zdania i trochę inaczej
przedstawiać tę sprawę. Przede wszystkim skup borówki amerykańskiej super się rozwija na Mazowszu.

Zjawisko osiadania roli w istocie swojej składa się z dwóch
zjawisk: obsypywania się roli i osiadania właściwego. Pod pojęcie
pierwsze podciągam wszelkie zjawiska rozpadania się i rozsypywania
luźno ułożonych brył, które dzięki temu zapełniają
sobą i zasypują wszelkie przestrzenie wolne, gdy tymczasem wyrazem
osiadanie obejmuję te procesy zlegania się roli, które
zdążają do bardziej zwartego ułożenia już nie brył i pecyn,
lecz poszczególnych cząsteczek i ziarenek roli. W ten sposób
możemy nie tylko powiedzieć, że świeżo zasypany dołek najpierw
obsypuje się, a dopiero potem osiada, lecz również musimy
stwierdzić, że obsypywanie się roli zależy nie tyle od rodzaju
roli, ile od sposobu zasypywania dołków.

W doświadczeniach moich były stosowane różne sposoby
zasypywania, począwszy od niedbałego wrzucania niepokruszonych
sztychów roli do dołka, a skończywszy na wsiewaniu ziemi
do dołka przez ustawianą nad nim rafę. Ma to wpływ na sprzedaż kalafiora. Ma się rozumieć, że
najwyższe nastroszenie a potem silne i szybkie obsypywanie się
otrzymywaliśmy zawsze przy najmniej dbałem kopaniu i zarzucaniu
dołków, a odwrotnie najmniejsze obsypywanie, ale najdłuższe
osiadanie roli otrzymywaliśmy przy roli przesiewnej.

Role gliniaste

Role zwięzłe, gliniaste, najłatwiej tworzące bryły i najtrudniej
poddające się rozkruszeniu, ma s,-ę rozumieć dają w rezultacie
przewagę obsypywania się nastroszonej roli nad właściwym
zjawiskiem obsypywania się i stąd to pochodzi pojęcie praktyków
o silnym ,,osiadaniu” takich gleb, nie od rzeczy jednak będzie
chyba od razu tutaj podkreślić, że owo „nastroszenie” roli
zależy bardzo silnie od dokładności jej pokruszenia podczas kopania
i zasypywania dołków, a wskutek tego przy określaniu
miary osiadania nie należy na miejsce pierwsze wysuwać czynnika:
rodzaj gleby, lecz prędzej czynnik: rodzaj pracy przy kopaniu
dołków.