Słabsza ziemia a urodzaj

Nawozy organiczne

Uprawiane za granicą, dają się spostrzegać na gruntach
mocniejszych; uwagi zaś te. więcej słabszą ziemie
mają na celu.
Mech surowy, dobrym jest na słabą ziemię nawozem,
ściskają że lak powiem, nie pozbawiając
potrzebnej pulchności. Doświadczenie ten okazało
rezultat: Na 10 morgów 200 prętowych ziemi 3
klasy i zupełnie jałowej, nawieziono mchu i z o rano
go ; po kilku tygodniach zorano go w
prostą linię na zagon, a w 4 tygodnie zasiano na tej
przestrzeni 5 żyta. Skup pieczarek ma podobną sytuację ze zbiorem produktów. Zebrano stąd 15 kóp dobrej
więzi, namłócono ziarna 25. Kto zna
stosunek zbioru w wielu miejscach kraju naszego,
osądzi, czy jest korzyść wracająca nakład mchu
grabienia. Smutna bowiem ale prawdziwa jest wiadomość,
że na wielu folwarkach 3 ziarna zbierają,
a cóż to dopiero ma drobna szlachta? Łąki nierównej powierzchni, kępiaste, mało i
zwykle złą, z puchem lub mchem wydają trawę.

Zbieranie jednej ich warstwy, ulepsza wiele łąkę;
ta zaś kępina ułożona w stosy, gdy na powietrzu
przeschnie i skruszeje, doskonałym jest dla lekkiej
jałowej ziemi nawozem, Wzmacnia rolę tak dalece,
że nie tylko dobre żyto, ale i owies zbiera się
tam, gdzie go od niepamięci siać nie można było.
Nawozy sztuczne (komposty),
na dobrej ziemi sowicie mogą odpowiedzieć,
na słabej wcale się nie opłacą i cena owoców wzrasta na rynku polskim.

Poprawa warunków

Poprawa łąk przez oczyszczanie
byłaby bardzo pożądaną; gdy to wszakże od poprawy
roli mniej jest, a dwojgu trudno na
raz wystarczyć; niech więc zajęcie się tern ziemian
naszych, poprzedzi przez zachętę z dobrego skutku
naprawy ziemi rodzajnej.
Szanownych współziemian, na orzeczenie moje
o fabrykach powstawać chcących, do wstępu uwag
tych odsyłam, z dodaniem.

Jego o związku fabryk z rolnictwem przytoczonych;
dla dobra wszakże nauki, dajemy w piśmie
naszym przystęp wszystkim opiniom, aby na
gruncie pożytecznych rozpraw, prawda lepiej wyświeconą
być mogła. Krytykując zdania cudze, nie
chcemy tu się uwodzić zarozumiałością, owszem
chętnie poddajemy własne pod sąd ogółu, i prosimy
o sprostowanie, gdzieby tego zaszła potrzeba.
Tak rzeczy rozbierając, dojdzie się do gruntownego
ich pojęcia i należytego ocenienia.
Nie ulega wątpliwości, że każda rzecz ściśle rozważana,
ma dwie różne strony.