Rolnictwo w Starożytnym Rzymie

Egzotyczne uprawy

Wielkie połacie tych krajów pokrywały pierwotnie rozległe
puszcze. Obraz ten zaczął zmieniać się stopniowo pod
wpływem wschodnich i południowych kultur. Wraz z nimi
przedostały się także obce rośliny uprawne i kraj uległ
ogromnemu przeobrażeniu. Pierwotne puszcze, które tak
wybitny charakter nadawały całemu krajobrazowi, ustąpiły
zupełnie innej roślinności. Wzgórza pokryły się winnicami,
zaczęto hodować morwę i szarozieloną oliwkę, pojawiło
się wiele drzew owocowych, a platany i orzechy rozłożyły
szeroko swoje konary. Kiedyś nie było ogłoszeń sprzedam ryż czy inne zboża. Przybyły także egzotyczne
cyprysy, które dziś kojarzą się zawsze w naszej myśli z błękitem
włoskiego nieba.

Olbrzymia przemiana kraju, pokrytego pierwotnymi lasami,
w krainę uprawną, gdzie ważnym składnikiem krajobrazu
jest roślinność złożona z drzew i krzewów o zimozielonych
liściach — to dzieło człowieka, które dokonało
się w ciągu wielu stuleci.
Jak świadczą wykopaliska, już w przedhistorycznych
czasach znano w Italii uprawę zbóż. Jednakże dopiero
w starożytności, równolegle w rozkwitem wspaniałej kultury,
rozwinęło się rolnictwo na wielką skalę.

Starożytny Rzym

W starożytnym Rzymie uprawa roli miała wielkie znaczenie.
„Rolnictwo utrzymuje całą ludzkość, a rolnikowi zapewnia
wszystko, co jest potrzebne do życia i szacunku bogów…
Nie ma nic lepszego, nic pożyteczniejszego, nic bardziej
godnego wolnego człowieka ponad rolnictwo. — Oto słowa
Cycerona, jednego z najwybitniejszych mężów starożytnego
Rzymu. Do dziś dnia dochowały się księgi licznych
uczonych, poświęcone zagadnieniom rolniczym; świadczą
one o wysokiej kulturze rolnej i o wysokiej technice, do jakiej
doszli starożytni Rzymianie. Cena grochu wciąż rośnie z powodu ograniczonego popytu. Wiedzieli oni dobrze
o tym, ile pracy czeka rolnika, który chce otrzymać piękne
plony, i rozumieli, jak bardzo zależą wyniki od umiejętnej
gospodarki na roli. Oto wiersz znakomitego poety Wergiliusza,
wiersz, który temu zrozumieniu daje wymowne
świadectwo: Uczeni przyrodnicy i rolnicy starali się odkryć tajniki
przyrody i opierając się na wynikach swych badań dawali
praktyczne wskazówki rolnikowi. Pilną uwagę zwracali
na konstelacje niebieskie i ruchy planet, od których
uzależniali czas rozpoczynania wszelkich robót w polu.
Uczeni starożytni błądzili częstokroć i dawali się unosić
fantazji upatrując w wielu zjawiskach działanie sił nadziemskich.